Poleć znajomym

Czy telewizja uczy dziecko empatii?

Autor: , 13 grudnia 2013 w Dziecko, Komentarze (0) »

Telewizja to nie samo zło. Nie ma powodu, by całkowicie pozbawiać dziecko kontaktu z bohaterami kreskówek czy filmów familijnych. Programy dla najmłodszych wywołują emocje, tłumaczą to, co niewytłumaczalne i trudne, promują wartościowe postawy moralne, ale czy uczą empatii i tolerancji?

Mogłoby się wydawać, że obserwując różnych bohaterów i przeżywając ich przygody, dzieci nabywają umiejętność rozumienia emocji, uczą się rozpoznawać potrzeby innych i akceptować odmienne dążenia. Okazuje się jednak, że dwuwymiarowy obraz nie ma aż takiej mocy. Badania wykazują, że dzieci spędzające zbyt dużo czasu przed telewizorem w mniejszym stopniu rozwijają zdolność odczytywania stanów umysłu innych ludzi – umiejętność, którą określa się mianem teorii umysłu.

Teoria umysłu

Teoria umysłu to system pojęć, dzięki którym możliwe jest uświadamianie sobie własnych stanów umysłu i wnioskowanie o stanach umysłu innych osób na postawie wypowiedzi, mimiki, gestykulacji, zachowania oraz doświadczeń wynikających z kontaktów społecznych. To umiejętność odczytywania odmiennych przekonań, pragnień i zamiarów, przewidywania zachowań, rozumienia kłamstwa i złych intencji oraz dostrzegania różnicy między dobrem a złem. Jeśli nie dochodzi do osiągnięcia pełnej dojrzałości tego systemu, dziecko może na przykład myśleć, że wszyscy ludzie wolą dostać ciasto niż marchewkę, bo taka jest jego własna preferencja.

Teoria umysłu a telewizja

Naukowcy z Ohio State University School of Communication postanowili zbadać, jak oglądanie telewizji wpływa na umiejętność rozumienia odmiennych stanów umysłu u dzieci w wieku przedszkolnym. Przeprowadzono wywiady z rodzicami 107 dzieci w wieku od 3 do 6 lat, pytając na przykład o to, jak długo w ciągu dnia telewizor pozostawał włączony w ich domach oraz czy dzieci miały telewizory w swoich pokojach – 20% miało.

Następnie poproszono dzieci o wykonanie różnych zadań testujących teorię umysłu, między innymi wspomniany wcześniej test ciasteczka i marchewki, w którym sprawdzano, czy dzieci rozumieją, że ktoś ma ochotę na inną przekąskę niż one. Okazało się, że dzieci, które miały częstszy kontakt z telewizją wykazywały niższy stopień zrozumienia odmiennych stanów umysłu, nawet gdy wzięto pod uwagę wiek dzieci i status socjoekonomiczny rodziców.

Nie taki diabeł straszny

Autorzy badania ostrzegają jednak przed pochopnym wyciąganiem wniosków. Telewizja sama w sobie nie jest odpowiedzialna za pogorszenie tych umiejętności u dzieci – po prostu nie rozwija ich w wystarczającym stopniu przy braku innych rodzajów stymulacji. Dzieci, które oglądały telewizję, ale później rozmawiały z rodzicami o tym, co zobaczyły, osiągały lepsze wyniki w testach. Rozmawiając z dziećmi, rodzice mogą zwracać uwagę na myśli, przekonania, intencje i cele bohaterów – mogą także używać słów takich jak „myślę”, „wierzę” czy „wiem”, kluczowych dla uświadomienia dziecku, że ludzie dośwaidczają unikalnych stanów umysłu, które motywują ich zachowanie.

Tagi: empatia, tolerancja, dziecko przed telewizorem, teoria umysłu

Podobne artykuły:

  • Lęk przed rozłąką

    Lęk przed rozłąką

    Lęk przed rozłąką potrafi być bardzo bolesny dla małego człowieka. W nowych okolicznościach, bez bezpiecznego otoczenia domu i rodziców, dziecko traci poczucie bezpieczeństwa i pewność. Więcej »

  • Drzemka jest niezbędna

    Drzemka jest niezbędna

    Małe dziecko potrzebuje odpoczynku w ciągu dnia. W tym czasie regeneruje siły i układa w pamięci to, czego nauczył się podczas zabawy. Co jednak zrobić, gdy smyk nie chce nawet zmrużyć oka? Więcej »

  • Dziecko przed telewizorem

    Dziecko przed telewizorem

    Dzieci chętnie oglądają telewizję. Interesują je kolory i ruszające się obrazy. Niestety tę przyjemność należy malcu dozować, a niemowlęciu w ogóle nie powinno się pozwalać na jej ... Więcej »

  • Jak nauczyć dziecko cierpliwości

    Jak nauczyć dziecko cierpliwości

    Kilkuletnie dziecko wszystko chce mieć na "już". Nie zważając na rówieśników pierwsze biegnie na huśtawkę, od ciebie wymaga natychmiastowej uwagi, włączenia teraz bajki lub podania deseru. Więcej »

Komentarze